Nghệ thuật giúp con người sáng tạo ra những giá trị tinh thần vô giá. Các tác phẩm nghệ thuật chính là sự khái quát cao nhất các giá trị tinh thần của nhân loại.
Những nét chấm phá về các loại hình nghệ thuật phổ biến nhất: Kiến trúc – trang trí, điêu khắc, hội họa, âm nhạc, văn học, sân khấu và điện ảnh.
Gu thẩm mỹ là cái lăng kính qua đó ta nhìn nhận được cái đẹp ở ngoại vật, dù cho ngoại vật đó là thiên nhiên, là một tác phẩm của người khác, hay là chính bức hoạ mà ta đang vẽ.
Tư tưởng triết học Phật giáo là tư tưởng triết học hướng nội, chú trọng đến chữ “tâm”, đến trực cảm tâm linh, đến trực giác. Đó là tư tưởng triết học hướng về con người với đời sống tâm linh.
Khi cho tính cách nhân vật trạng là biểu tượng về tính cách của dân tộc, thì không nên coi tính cách ấy là hoàn toàn tốt đẹp và đã định hình, để cứ thế mà làm theo.
“Thế giới của nghệ sĩ là thế giới của sáng tạo phiêu bồng và điều này chỉ có thể đến từ trực giác, trổi dậy một cách trực tiếp ngay tức thì từ tự thân của vạn hữu, không lệ thuộc vào trí năng hay giác quan” – Daisetz Suzuki.
Lev Tolstoy định nghĩa nghệ thuật như một hình thức truyền đạt các cảm xúc mà một người đã trải qua tới những người khác, khiến cho những người này cũng bị lây nhiễm các cảm xúc đó…
Các nhà soạn nhạc lớn nhất của thời kỳ Baroque đã phá vỡ nền tảng âm nhạc cũ và tạo ra một phong cách âm nhạc hoàn toàn mới, để lại nhiều kiệt tác cho hậu thế.
Khi đi sâu tìm hiểu những ý kiến phong phú và qúy báu về văn chương của ông cha xưa, có thể thấy vấn đề vai trò của nhà văn trong quá trình sáng tạo đã được đặt ra và lý giải khá đầy đủ, khá thỏa đáng.