Quyền lực thực sự ngày nay nằm ở các ngân hàng, các tập đoàn và các định chế tài chính, mà những vị giám đốc của chúng chẳng bao giờ được ai bầu cử.
Karl Marx không bác bỏ biện pháp dân chủ. Ông dường như tin rằng, ở các nước Âu – Mỹ, những nhà xã hội chủ nghĩa sẽ đạt được mục đích bằng phương tiện hòa bình.
Lý Quang Diệu được nhiều học giả coi là đi theo khuynh hướng xã hội chủ nghĩa. Ông từng bắt tay với phong trào cộng sản và không ít lần phê phán tư bản, nhưng rốt cuộc lại hết lòng xây dựng chủ nghĩa tư bản.
Những kết quả tích cực có thể có của phương thức cai trị độc tài, trên thực tế, đều phải trả bằng những cái giá đắt nhất về phương diện xã hội, và thường không tránh khỏi để lại hệ lụy đớn đau cho nhiều thế hệ.
Trong các thảo luận học thuật và chính trị đương đại, mô hình chính trị Việt Nam bị một số quan điểm phê phán cho là “kém hiệu quả”, “thiếu dân chủ” hoặc “không phù hợp với xu thế hiện đại”.
Tại Đông Nam Á, các quốc gia lựa chọn những mô hình chính trị khác nhau dựa trên lịch sử và điều kiện phát triển riêng. Trong khi Việt Nam và Singapore vận hành theo mô hình một đảng hoặc đảng thống lĩnh, thì Philippines và Thái Lan áp dụng mô hình đa đảng kiểu phương Tây.
Những hạn chế ngày càng rõ của mô hình chính trị phương Tây đặt ra yêu cầu phải nhìn nhận lại tính “chuẩn mực” của nó. Trong khi đó, mô hình chính trị Việt Nam đã và đang chứng tỏ tính phù hợp với điều kiện lịch sử – xã hội của Việt Nam.
Dân chủ không còn được nhìn nhận như giá trị giải phóng, mà như một hình thức áp đặt mới, nơi phương Tây tiếp tục giữ vai trò người thầy đạo đức, còn phần còn lại của thế giới là đối tượng cần được cải hóa.
Sự kiện Venezuela phơi bày chuẩn mực kép trong thực hành dân chủ. Nhiều quốc gia đồng minh của Mỹ, dù có hồ sơ dân chủ gây tranh cãi, vẫn được mô tả như “nền dân chủ đang phát triển”.
Hiệu quả thực sự của việc kiểm soát quyền lực sẽ cho thấy xã hội có thật sự dân chủ hay không và nền dân chủ ở đó hoàn hảo hay khiếm khuyết, bền vững hay bất ổn.