Quan niệm về cuộc đời, về vũ trụ của vè, là sự nhìn nhận có tính triết lí về nhân thế được phản ánh trong các thể loại văn học dân gian.
“Cái quý nhất của con người ta là sự sống. Đời người chỉ sống có một lần. Phải sống sao cho khỏi xót xa, ân hận vì những năm tháng đã sống hoài, sống phí…”.
Trong mảng truyện cười về đời sống tinh thần, dân gian hai nước đều đã mạnh dạn lên án cái diêm dúa, rập khuôn và cứng nhắc của một số phong tục tập quán…
Truyện Heike (Heike Monogatari) là áng văn đứng đầu các tác phẩm thuộc thể loại chiến ký (ký sự chiến tranh) và là tác phẩm tiêu biểu cho văn học Nhật Bản thời trung cận đại.
Trong kho tàng văn học dân gian Tày, Vượt biển là lời ca hay nhất trong 35 chương hát then. Lời ca trong truyện mô tả đoàn quân then, quân âm mang lễ lên cung tiến Ngọc Hoàng….
Sự tương đồng giữa truyện cười dân gian Thái Lan và Việt Nam tạo ra một liên kết văn hóa khu vực đặc trưng giữa hai dân tộc của khu vực Đông Nam Á.
Hình tượng ma quỷ, yếu tố ma quỷ… xuất hiện phổ biến trong văn học Việt Nam từ những câu chuyện, những giai thoại, thành ngữ, tục ngữ ca dao… đến văn học thành văn với hơn 1000 năm phát triển.
Tâm hồn con người có phần đẹp đẽ, tươi sáng thì cũng tồn tại phần đen tối, xấu xa. Chỉ biết đến một trong hai phần đó, thì khi viết về con người ta sẽ chỉ khắc họa được một nửa hình ảnh của nhân vật mà thôi.
Nghệ thuật châm biếm và sử dụng ngôn ngữ trong các tác phẩm, phóng sự giai đoạn 1932-1945 đã đạt đến mức hoàn hảo và cho đến hôm nay nó vẫn là những mẫu mực.