Nguồn gốc văn hóa nông nghiệp khiến con người học cách sống hài hòa với thiên nhiên, thấy mình là một phần không thể thiếu của tự nhiên thanh sạch, thuần khiết.
Văn học dân gian nói chung, truyện cổ tích của mỗi dân tộc nói riêng là một bức tranh phản ánh chân thực tính cách, tâm hồn của dân tộc đó.
Nước biển dâng, sinh vật biển bị hủy diệt, những xoáy rác đang hình thành trên Thái Bình Dương, những tộc người bản địa héo mòn vì bị bứng khỏi giới tự nhiên… Một viễn cảnh buồn thảm được phơi bày trong tiểu thuyết “Người mắt kép”.
Có một “góc khuất“ trong thơ Lưu Quang Vũ mà khi chiến tranh đã qua, đất nước thống nhất, hòa bình đã nửa thế kỷ, ta mới chợt nhận ra.
Nỗi buồn triết học Nhật Bản là suối nguồn của mọi quỹ đạo mỹ học Nhật Bản mang tên aware, khái niệm được hiểu như sự nhạy cảm, buồn bã, từ đó mà sinh ra yếu tính “nhạy cảm trước vạn vật” của người Nhật.
Quan niệm thẩm mỹ về cái Đẹp và triết lý sáng tác thơ, truyện của nhà văn Mỹ Edgar Allan Poe đã “nhập tịch” vào quan niệm nghệ thuật của nhiều nhà thơ, nhà văn lãng mạn Việt Nam từ những năm đầu thế kỉ 20.
Tại sao văn học Việt Nam nhiều năm qua không thấy tác giả lớn, không thấy tác phẩm đỉnh cao? Những đỉnh cao văn học của chúng ta như thể đều là những người đã chết.
Trần Nhân Tông là vị vua văn võ toàn tài. Hai lần cầm quân ra trận đánh lui giặc Nguyên Mông, đem lại thái bình cho đất nước và khi chiến đấu, lúc tu hành có một hồn thơ triết học, vừa yêu đời, vừa siêu thoát…