Bác tôi không thích bài “đường ra trận mùa này đẹp lắm” của Phạm Tiến Duật. Bác bảo, bác là người lính, những con đường ra trận của bác thấy toàn máu…
Tôi cảm thấy cực kỳ may mắn vì đã được góp mặt trong lần cuối, hay lần áp chót đúng nghĩa Trung thu cổ truyền của người Việt nơi 36 phố phường Hà Nội thân thương.
Tháng tám năm 1972, chúng tôi vây Khongsedon, một thành phố xung quanh là rừng, sông lớn. Sư đoàn 968 đối đầu với lính Thái, lính ngụy Lào, biệt kích Vàng Pao với các căn cứ pháo binh, phi cơ bảo vệ dày đặc.
Hồi bao cấp ấy, có hai cái tết hấp dẫn với bọn trẻ nhất. Đó trước hết là Tết Nguyên đán, rồi sau nữa là Tết Độc lập. Đơn giản vì hai cái Tết ấy, cả nhà được ăn cơm có thịt. Tết Trung thu thì chỉ vui chơi với vài ba cái kẹo thôi.
Vai đeo súng oai hùng trên chiến mã / Chiến sỹ trẻ Bônsêvích hăng hái lên đường / Màn đêm tĩnh lặng phủ khắp thảo nguyên / Sáng quắc thanh gươm trong đêm tối mịt mùng…
Nước Nga không bắt đầu từ thanh kiếm / Mà bắt đầu từ lưỡi hái, lưỡi cày / Đâu phải vì dòng máu Nga không nóng / Mà vì người Nga suốt đời nhân hậu / Cái ác chưa một lần chạm đến vai…
Rạng sáng 17/2/1979, cả phố tôi bị đánh thức bởi những tiếng rền vang vọng ở mạn Bắc. Tôi trèo lên gác thượng còn một số người khác leo lên triền đồi, núi hoảng hốt nhìn thấy một bầu trời ửng đỏ. Tàu đánh rồi…
Các gia đình người Hoa ở phố vắng tiếng cười, ngừng buôn bán làm ăn, ít đi ra ngoài và chỉ nói chuyện với nhau bằng tiếng Hoa…
Gọi “Tết xưa” nghe cứ xa lăng lắc như thời cổ tích. Nhưng không. Đó chỉ là thời còn chế độ bao cấp. Nào đã xa xôi gì mà bảo chuyện xưa! Thời gian thì chưa xa, nhưng sự việc thì đã xa lắm. Xa đến nỗi, nhiều việc bây giờ kể lại, các bạn trẻ khó mà tin được.