Về nhiều mặt, nhất là tư tưởng, văn học, nghệ thuật, thời cận đại đạt tới mức độ “kinh điển” mà thế kỷ 20, với nhiều nỗ lực cách tân, vẫn không dễ dàng vượt qua nổi.
Pablo Picasso đến Paris năm 1900. Ông không tiền, không có phòng tranh, không được công nhận, nhảy giỏi, thử ma túy, sex tự do, đồng thời cố đưa những ấn tượng gây sốc ấy lên giấy hay toan.
Có thể coi Thời xa vắng (1986) của Lê Lựu là đột phá khẩu của tiểu thuyết đổi mới. Nó có ý nghĩa như là một giọt nước làm tràn ly nước.
Sergei Yesenin, con họa mi lớn nhất của nền thi ca Nga thế kỷ 20, tự sát năm 30 tuổi, để lại cho hậu thế một nỗi day dứt khôn nguôi bởi những vần thơ tuyệt đẹp, và đầy ám ảnh.
Nếu như tháp là hình ảnh biểu trưng của Đức Phật vốn mang tính ước lệ, thì tượng lại thuộc dòng chảy nghệ thuật điêu khắc mang tính nhân dạng, biểu thị niềm kính ngưỡng đối với Đức Phật.
Thế giới quan tâm đến hội họa Việt chính bởi Việt Nam có chất liệu sơn mài, trái ngọt từ sự sự tìm tòi và phát triển kỹ thuật của nghề sơn thủ công truyền thống.
So với trước đây thì văn học nghệ thuật của ta hiện nay trở nên âm tính hơn là điều dễ hiểu, vì chiến tranh không còn nữa. Đây là điều hoàn toàn bình thường và phù hợp với quy luật vận động xã hội…
Hình tượng ma quỷ, yếu tố ma quỷ… xuất hiện phổ biến trong văn học Việt Nam từ những câu chuyện, những giai thoại, thành ngữ, tục ngữ ca dao… đến văn học thành văn với hơn 1000 năm phát triển.
Lịch sử nghệ thuật là quá trình phát triển cái đẹp, quá trình phát triển tính thẩm mỹ thông qua thị hiếu của con người, qua các thời đại.