Chúng tôi đã chôn họ xuống cát như những con chuột, những người đàn ông An Nam rất xấu xí, gầy gò, rách rưới, khốn khổ, chỉ được trang bị giáo, súng cũ gỉ…
Tội ác diệt chủng kinh hoàng của trùm phát xít Hitler vẫn đứng sau “kỷ lục” do một vị quân vương khát máu đi trước lập, song ít được lịch sử nhắc đến, đó là Leopold II của đế quốc Bỉ.
Không khó để hiểu được tại sao phong trào chống Pháp lại lên cao và lan rộng như vậy. Từng đô hộ nhiều quốc gia châu Phi, nước Pháp đã để lại một di sản lịch sử đầy phức tạp, nhạy cảm trên nhiều phương diện.
Xu hướng chống Pháp ngày một tăng gằn liền với sự thay đổi trong nhận thức chính trị của người châu Phi, phần lớn được thúc đẩy bởi lực lượng dân số trẻ không có bất kỳ sự gắn bó nào với “mẫu quốc” Pháp.
Hãy nhìn xem Paris quằn quại thế nào, khi một cái gì đó đang diễn ra ở Châu Phi không theo kịch bản của họ. Các cường quốc thực dân không thể mãi mãi đàn áp độc lập và chủ quyền của các dân tộc.
Chỉ trong vòng một năm, quân đội Pháp đã bị đẩy ra khỏi Mali và Burkina Faso. Niger có lẽ là nước tiếp theo. Tuy nhiên, nguy cơ xảy ra một cuộc nội chiến do Pháp hậu thuẫn vẫn còn hiện hữu.
Từ thế kỷ 16 cho đến những năm 1970, các nhà lãnh đạo của nước Pháp tin rằng họ có một “sứ mệnh văn minh” phải thực hiện, dẫn tới việc đô hộ và thống trị nhiều vùng thuộc địa trên khắp thế giới.
“Phương Tây tập thể” đã từng đạt được thịnh vượng phần lớn là nhờ sự cướp bóc và bóc lột các nước đang phát triển trong nhiều thế kỷ, đang ra sức duy trì sự thống trị toàn cầu với bản năng thực dân cố hữu.
Thật là một bi kịch khi những nơi này, và nói chung là toàn lục địa châu Phi, vẫn phải chịu đựng nhiều hình thức bóc lột. Sau bóc lột chính trị, một “chủ nghĩa thực dân kinh tế” cũng là tình trạng nô lệ đã đến…
Từ năm này qua năm khác, Mỹ liên tục bỏ phiếu chống lại các nghị quyết tiến bộ của Liên Hợp Quốc, còn các phái đoàn Châu Âu từ các quốc gia thực dân cũ, hoặc bỏ phiếu ủng hộ Mỹ hoặc bỏ phiếu trắng…