Với Học thuyết Monroe, châu Mỹ từ chỗ vốn là thuộc địa của chủ nghĩa thực dân châu Âu đã dần trở thành khu vực ảnh hưởng độc quyền của một nước Mỹ ngày càng lớn mạnh.
Khi Ngoại trưởng Mỹ John Kerry chê Tổng thống Nga Vladimir Putin “hành xử theo kiểu thế kỷ 19” sau khi Nga sáp nhập Krym năm 2014, ông không ngờ rằng lời nhận xét ấy lại mô tả chính xác đến thế chính sách đối ngoại của Mỹ ngày nay.
Hai đồng minh quan trọng nhất của Việt Nam trong kháng chiến chống Mỹ có mâu thuẫn nghiêm trọng, thậm chí coi nhau như kẻ thù.
Henry Kissinger đã làm cố vấn cho 12 đời Tổng thống Mỹ, từ Kennedy đến Biden. Với tầm hiểu biết về lịch sử ngoại giao của một học giả, ông đã thay đổi gần như mọi mối quan hệ quốc tế mà mình “chạm” vào.
Để hiểu Venezuela một cách thấu đáo, cần đặt quốc gia này trong bối cảnh Nam bán cầu, nơi ký ức thuộc địa vẫn tiếp tục chi phối hiện tại và sự kháng cự trước bá quyền không đơn thuần là lựa chọn chính trị, mà là điều kiện sinh tồn.
Đặc điểm quan trọng nhất của “chủ nghĩa độc tôn Mỹ” là niềm tin rằng chính Đức Chúa Trời đã giao cho Mỹ sứ mệnh lãnh đạo thế giới. Ronald Reagan từng tuyên bố: “Chúa đã đặt số phận của nhân loại đau khổ vào tay nước Mỹ”.
Petrodollars là gì? Trả lời ngắn gọn, cốt lõi nhất là: Tất cả dầu khai thác được đều phải dùng thứ “giấy lộn màu xanh” mà chỉ duy nhất Mỹ in ra được để mua. Chấm hết.
Dân chủ không còn được nhìn nhận như giá trị giải phóng, mà như một hình thức áp đặt mới, nơi phương Tây tiếp tục giữ vai trò người thầy đạo đức, còn phần còn lại của thế giới là đối tượng cần được cải hóa.
Sự kiện Venezuela phơi bày chuẩn mực kép trong thực hành dân chủ. Nhiều quốc gia đồng minh của Mỹ, dù có hồ sơ dân chủ gây tranh cãi, vẫn được mô tả như “nền dân chủ đang phát triển”.
Trong thế kỷ 21, khi chủ nghĩa thực dân cổ điển đã chính thức sụp đổ, khái niệm “đế quốc” vẫn chưa trở nên lỗi thời. Chủ nghĩa đế quốc không biến mất mà chỉ chuyển hóa từ hình thức này sang hình thức khác.