Đậm chất kỳ bí, siêu nhiên, huyền ảo, tín ngưỡng bắt nguồn từ các thần thoại, truyền thuyết của văn học dân gian. Yếu tố thần kỳ trong thần thoại, truyền thuyết và truyện cổ tích thần kỳ là yếu tố bắt buộc phải có.
Qua quá trình phát triển của xã hội, đặc biệt là sự giao lưu và hội nhập văn hóa Việt – Chăm, các hình thức tín ngưỡng của người Việt ngày càng phong phú đa dạng.
Qua thời gian, từ một thánh thú có biểu tượng rùa – rắn, Huyền Vũ trở thành một vị thần của tín ngưỡng Trung Hoa, rồi thành thần tiên trong Đạo giáo và thành thần của người Việt.
Nhận biết sự giống nhau và khác nhau giữa tôn giáo với tín ngưỡng, giữa tín ngưỡng với mê tín dị đoan và mối quan hệ giữa các khái niệm này.
Hổ phù là linh vật bao giờ cũng được nhìn chính diện, có mắt quỷ tròn mũi sư tử, miệng nhe, răng lớn, tóc xoắn đuôi nheo, sừng nai, tai thú, má bạnh, hàm nở rộng ngậm mặt trăng hay chữ thọ, chữ hỷ…
Bạn biết gì về Totem giáo, bái vật giáo, ma thuật giáo, Shaman giáo và vật linh giáo?
Trong tín ngưỡng sùng bái tự nhiên, Trời là một trong những vị thần có tầm ảnh hưởng sâu rộng, chi phối lớn nhất. Vua chúa các triều đại tổ chức nghi thức thờ phượng Trời ở tế Nam Giao, còn dân thường khấn vái Trời ở bàn thờ thông Thiên.
Cho rằng lúa có linh hồn (vía), nhiều dân tộc ở Việt Nam có tục thờ vía lúa, hình thành nên Tín ngưỡng thờ Lúa. Cùng với thờ vía lúa, người dân còn thờ cúng Thần Nông và các vị thần nông nghiệp.
Tín ngưỡng thờ “Tứ bất tử” là biểu tượng cho sức mạnh đoàn kết cộng đồng trong sự nghiệp đấu tranh“dựng nước và giữ nước”, cho khát vọng xây dựng một cuộc sống phồn vinh và hạnh phúc.
Một trong những yếu tố góp phần tạo nên đời sống văn hóa tinh thần của đồng bằng Bắc bộ – cái nôi của văn hóa Việt Nam – là giá trị trong tín ngưỡng thờ Thành hoàng làng.