Phải chăng trong tương lai thế giới khắp nơi sẽ giàu có hơn và càng thiết tha đòi tự do hơn? Chắc hẳn sẽ có tin mừng cho những người giữ niềm hy vọng ấy.
Đất nước chỉ phát triển lành mạnh nếu mỗi cá nhân ý thức rõ về trách nhiệm đóng góp cho cộng đồng, sẵn lòng tham gia giải quyết những vấn đề của “chúng ta” hơn là chỉ tập trung vào chuyện của riêng “tôi”.
Sự độc đoán, mất dân chủ xuất hiện từ thời Stalin và được duy trì trong thời Khrushchev, Brezhnev. Thời Gorbachev, “dân chủ” là tự do chửi rủa CNXH và ca ngợi phương Tây, bóp nghẹt mọi ý kiến trái chiều…
Sẽ không thể có sự đồng thuận nếu các chủ thể xã hội chỉ chăm chăm tìm cách thâu tóm, vun vén quyền lợi cho riêng nhóm mình, cộng đồng nhỏ của mình.
Bắc Âu được xem là một mô hình kết hợp đặc biệt giữa “Chủ nghĩa tư bản vị lợi và chủ nghĩa xã hội vị tha”. Một trong những giá trị tạo ra sự khác biệt của các nước Bắc Âu là lòng tin xã hội.
Bộ máy nhà nước có mạnh đến đâu vẫn không thể thay thế được những sáng kiến và hành động chủ động của các công dân, của xã hội dân sự trong việc bảo vệ lợi ích của mình.
Nền chính trị điện tử là một trò chơi có “tổng = 0”, mặc dù công nghệ Internet chắc chắn là đã giảm bớt đi quyền lực nhà nước – như thuốc súng hay công nghiệp in ấn đã từng làm trong lịch sử.
Thực tế đã đưa đến chân lý, chỉ khi quyền tự do dân chủ được đề cao và phát huy thì độc lập chủ quyền quốc gia mới được bảo vệ vững chắc, đất nước mới hùng cường, chế độ chính trị mới vững mạnh.
“Sự thiếu hiểu biết, hờ hững hoặc coi thường những quyền của con người chính là nguyên nhân duy nhất dẫn đến những tai họa của cộng đồng, và dẫn đến sự thối nát của các chính quyền…”.