“Con chi đánh thắng ông vua. Nhưng mà nó lại đánh thua thầy chùa?”. Trong kho tàng những câu đố dân gian Việt Nam, câu đố con vật luôn khiến mọi người hứng thú, đặc biệt là trẻ em.
Sang sông mang nhiều ý nghĩa trong đời sống, văn học và văn hóa người Việt. Tùy vào ngữ cảnh mà chúng ta có cách dùng đúng đắn, phù hợp. Đây là một ví dụ khá điển hình để minh chứng đặc trưng văn hóa nước ta linh hoạt như những dòng sông nước xuôi ngược mênh mang trên dải đất hữu tình này.
Cây đa bến nước sân đình đã đi vào tâm khảm người Việt Nam, từ nông thôn đến thành thị, như một trong những hình ảnh tốt đẹp nhất khi hướng về cội nguồn. Và không ít mối tình nơi thôn dã đã nên vóc nên hình nhờ… cái đình!
Ca dao, tục ngữ là tiếng nói của dân gian Việt, là sự phản ảnh một phần nào dư luận của quần chúng Việt Nam đối với các hiện tượng trong xã hội ở thời kỳ các phương tiện truyền thông bằng văn tự chưa phát triển.
Dân ta sáng tạo trong kiến trúc xanh đến vậy, nhưng các KTS lại ít để ý điều đó. Ngược lại, chúng ta hay bị “choáng” khi nhìn thấy những tác phẩm của KTS nước ngoài với vật liệu đẹp, cây đẹp. Sau đó, chúng ta lại cố gắng để được “đẹp” giống như họ.
Múa rối là nghệ thuật trò diễn thông qua ngôn ngữ hành động con rối, phản ánh những nét sinh hoạt người nông dân với cây lúa nước, bên mái đình làng quê.
Những vị thầy bói, thầy cúng xưa nay giỏi thì ít mà lừa bịp thì nhiều làm cho người dân khốn khó vì bói toán. Cho nên, ca dao đã phê phán, đả kích mạnh mẽ những thầy bói, thầy cúng lợi dụng để kiếm tiền và ngu dốt.
Ở Việt Nam, tín ngưỡng thờ Mẫu là tín ngưỡng mang đậm chất bản địa và nguyên thuỷ. Bởi vì tín ngưỡng thờ Mẫu có nguồn gốc sâu xa từ chế độ mẫu hệ, trong đó người mẹ, người vợ giữ vị trí quan trọng trong gia đình.
Có nhẽ chỉ cây gạo, hoa gạo mới cho ta cảm giác cụ thể về cái ĐẸP và vẻ THIÊNG. Và tôi nhớ đến câu nói ở cửa miệng người già: “Thần cây đa, ma cây gạo”.