Để nhanh chóng giải Hán hóa, Đại Việt đã tìm thấy một cứu cánh an toàn từ phương Nam, đó là Champa và văn hóa Chăm.
Tâm linh Champa đã có mặt ở Đại Việt, làm đa dạng hơn cho đời sống tín ngưỡng tôn giáo Việt truyền thống, điển hình là Thăng Long – Hà Nội.
Nền văn minh Ấn Độ từng ảnh hưởng khắp khu vực Đông Nam Á. Vương quốc Champa từng ghi dấu ấn vàng son trong lịch sử, cũng chịu ảnh hưởng sâu sắc từ nền văn minh Ấn Độ.
Vua Trần Duệ Tông luôn chứng tỏ mình là một con người có cá tính và đầy quyết đoán. Trớ trêu thay, chính điều này đã đem lại cho ông một kết cục bi thảm.
Qua quá trình phát triển của xã hội, đặc biệt là sự giao lưu và hội nhập văn hóa Việt – Chăm, các hình thức tín ngưỡng của người Việt ngày càng phong phú đa dạng.
Tháng 2/1276, thủ đô nhà Nam Tống rơi vào tay quân Mông Cổ, và vua Tống bị bắt giữ. Với sự trợ giúp của các quan thượng thư trung thành, các thành viên còn lại của hòang gia chạy trốn về phía Nam.
Trong nhiều thế kỷ chiến tranh như vậy không phải lúc nào Đại Việt cũng thắng trận, giành thế chủ động, mà ngược lại số lần quấy nhiễu và đánh ra Bắc của người Chiêm còn nhiều hơn số lần Đại Việt Nam tiến.
Khi đề cao những chiến thắng của nhà Trần, chúng ta chớ quên rằng Đại Việt chỉ có thể phản công sau khi quân Mông Cổ đã hoàn toàn thất bại ở Chiêm Thành.
Những vũ điệu do sư Phật Triết – tăng sĩ đến từ Champa – truyền dạy được khai triển thành Nhã nhạc (Gagaku), qua sự cải cách thành 8 khúc gọi là Lâm Ấp Bát Nhạc (Rinyugaku).
Chuyện xẩy ra vào đời vua Lê Đại Hành, cuối thế kỷ thứ 10, lúc nền tự chủ của Đại Cồ Việt còn đang ở giai đoạn củng cố để tự khẳng định, còn Chiêm Thành thì đang ở vào thời kỳ cực thịnh.