Bằng trí thông minh, lòng quả cảm, người Việt đã dùng nhiều cách đánh sáng tạo, linh hoạt khiến cho quân giặc bất ngờ, kinh sợ. Một trong những cách đánh đó là sử dụng đội quân “đặc công nước” tinh nhuệ.
Năm Đinh Dậu (1837), lửa lan khắp 27 phường ở Thăng Long, đốt cháy 1430 căn nhà gây rất nhiều thiệt hại gây chấn động cả nước, quan lại Bắc Thành khi đó phải dâng sớ xin chịu tội…
Nạn cờ bạc ở nước ta thời xưa gieo rắc ảo tưởng giàu sang, khiến đến vua cũng có người ham chiếu bạc, quan bỏ việc say đỏ đen. Cờ bạc khiến khuynh gia bại sản, người mất mạng…
Tài quân sự của người Việt không chỉ thể hiện bằng các chiến công trong lịch sử, mà còn qua chân dung những vị tướng thành danh ở xứ người.
Bên cạnh những vị vua trụy lạc, một số ông vua được nhớ tới như những người u mê, nhu nhược hoặc tàn bạo. Đáng lên án hơn cả là những vị vua luồn cúi trước ngoại bang.
Ngược dòng lịch sử, lật giở cảo thơm có thể thấy các bậc tiền nhân đã tạo nên sự hưng thịnh của kỷ nguyên văn minh Đại Việt với những sách lược tài tình, đầy trí tuệ.
Lịch sử bao giờ cũng có những mặt tối, góc khuất của nó. Bên cạnh những trang sử huy hoàng, chói lọi là những âm mưu soán đoạt độc ác của cuộc chiến vương quyền.
Sưu tầm động vật bạch tạng, “phượt” khắp nước, sát phạt với quan lại… là những thú ăn chơi “chẳng giống ai” của vua chúa Việt xưa.
Thời vua Lê Thái Tông, Tể tướng Lê Ngân vì nghe lời thầy bói, bà đồng, lập đàn cúng Phật trong nhà mà dẫn đến mất mạng, con gái đang là Huệ phi của vua bị giáng cấp, gia sản bị tịch thu.
Ngoài những cuốn sử thời cận hiện đại, nước ta có nhiều bộ sử lớn viết bằng chữ Nho. Điều đáng tiếc là một số bộ sử đầu bị thất lạc, không còn trọn vẹn.