Trong các thảo luận học thuật và chính trị đương đại, mô hình chính trị Việt Nam bị một số quan điểm phê phán cho là “kém hiệu quả”, “thiếu dân chủ” hoặc “không phù hợp với xu thế hiện đại”.
Tại Đông Nam Á, các quốc gia lựa chọn những mô hình chính trị khác nhau dựa trên lịch sử và điều kiện phát triển riêng. Trong khi Việt Nam và Singapore vận hành theo mô hình một đảng hoặc đảng thống lĩnh, thì Philippines và Thái Lan áp dụng mô hình đa đảng kiểu phương Tây.
Những hạn chế ngày càng rõ của mô hình chính trị phương Tây đặt ra yêu cầu phải nhìn nhận lại tính “chuẩn mực” của nó. Trong khi đó, mô hình chính trị Việt Nam đã và đang chứng tỏ tính phù hợp với điều kiện lịch sử – xã hội của Việt Nam.
Với Học thuyết Monroe, châu Mỹ từ chỗ vốn là thuộc địa của chủ nghĩa thực dân châu Âu đã dần trở thành khu vực ảnh hưởng độc quyền của một nước Mỹ ngày càng lớn mạnh.
Nếu một chính sách chỉ giải quyết được các vấn đề thứ yếu mà để lại hậu quả tiêu cực lâu dài, đó sẽ là một “sai lầm chiến lược”…
Chính trị là một trong những lĩnh vực quan trọng nhất của đời sống xã hội và vì thế, địa chính trị cũng có thể được coi là lĩnh vực thiết yếu của đường lối phát triển quốc gia và đường lối quan hệ quốc tế.
Việc kiểm soát quyền lực là rất cần thiết vì kiểm soát sẽ đảm bảo cho việc thực hiện quyền lực của Nhà nước đi đúng quỹ đạo và trong phạm vi đã được Nhân dân ủy quyền.
Hiệu quả thực sự của việc kiểm soát quyền lực sẽ cho thấy xã hội có thật sự dân chủ hay không và nền dân chủ ở đó hoàn hảo hay khiếm khuyết, bền vững hay bất ổn.
Bá quyền, dù trong bất kỳ trường hợp nào cũng phải được hậu thuẫn bởi sự vượt trội về quyền lực vật chất. Thêm vào đó nó còn có thể được duy trì thông qua một nền văn hóa xuyên quốc gia mang tính bá quyền…
Khái niệm “địa chính trị” (Geopolitics) lần đầu tiên được sử dụng bởi nhà khoa học chính trị người Thụy Điển Rudolf Kjellen vào năm 1899.