Nếu xem xét hoạt động của Tự Lực Văn Đoàn từ tầm nhìn gần, không lý tưởng hóa, người ta sẽ thấy Tự Lực Văn Đoàn ra đời và hoạt động như một nhóm lợi ích.
Là nhà văn nổi tiếng đến thế, nhưng Nguyễn Công Hoan chỉ coi viết văn như một nghề tay trái, vì năm 1926, ông tốt nghiệp cao đẳng sư phạm, làm nghề dạy học ở nhiều nơi…
Bắt đầu với giả thuyết về khả năng tự sản sinh cốt truyện trong nghiên cứu truyện kể dân gian, các nhà nhân loại học Anh thế kỷ 19 đã gắn tác phẩm văn học dân gian với hiện thực lịch sử xã hội của dân tộc mà nó phát sinh và truy tìm cội nguồn văn học từ bản chất tâm lý tộc người.
Văn học là tấm gương phản chiếu trung thành cuộc sống, là sản phẩm văn hoá tinh thần của thời đại. Văn học thời Lý – Trần cũng vậy, không ngoài quy luật trên.
Không phải sự vô tư buông lời nào cũng đạt được thành công, cũng như không thể đánh đồng sự vô tư ấy với “giả vờ” giản dị hay lười nhác trong sáng tạo để tạo ra những câu thơ vô hồn, mòn sáo…
Trong Cuốn theo chiều gió, Margaret Mitchell công khai thể hiện quan điểm ủng hộ chế độ nô lệ ở miền Nam với nhiều tình cảm yêu mến tiếc thương…
“Cánh buồm đỏ thắm” đưa ta vào một miền ấu thơ với những mộng mơ ngọt ngào, trong sáng. Nơi mà tình yêu có thể xoa dịu mọi nỗi đau và đưa mỗi người tìm lại chính mình…
Việc Âu hoá hay Tây hoá mang đặc tính hời hợt được nảy sinh từ sự xuống dốc của đạo đức, được áp đặt bởi bọn thực dân chứ không phải là kết quả của việc tự lựa chọn, chính vì vậy mà đã tạo ra sự phản ứng dữ dội…