Trong cuộc kháng chiến chống nhà Minh, Hoàng hậu Bạch Ngọc có công lớn với cách là một cơ sở hậu cần cung cấp quân lương cho nghĩa quân.
Từ những chi tiết, sự việc được ghi lại trong gia phả, tài năng, nhân cách cụ Cống Quỳnh được khái quát: Đó là một con người rất thông minh, tài học phát lộ từ sớm. Mười bốn tuổi đã “năng văn”.
Trần Quốc Toản có năm sinh – năm mất như thế nào, cha mẹ là ai, hy sinh trong trận đánh nào… chưa thực sự rõ ràng. Có một số thuyết khác nhau nói về nhân vật lịch sử này.
Nhiều lúc tôi tự hỏi một người như ông Thọ, không qua một trường lớp ngoại giao nào, nhưng tại sao trong ngoại giao, ông lại thể hiện tài ba đến như vậy, đến kẻ thù cũng phải kính nể ông.
Trương Phu Duyệt và Đặng Ất không chỉ là hai nhà khoa bảng lừng danh đương thời, mà còn xứng đáng là những công thần tiết nghĩa triều Lê.
Từ thân phận của kẻ đi ở, với tài năng, dũng khí và tấm lòng trung kiên, ông đã trở thành công thần “hai lần khai quốc” vì có công đánh giặc ngoại xâm và dẹp trừ loạn tặc, giữ vững vương triều nhà Lê.
Lý Thánh Tông và Lý Nhân Tông đã hiểu thấu, tin tưởng và trọng dụng Lý Đạo Thành. Đó là gặp gỡ may mắn của lịch sử, là duyên phận của nhà Lý, của dân tộc.
Một trong những nhân vật nổi tiếng về tài xử án trong sử Việt là quan Thượng thư bộ Hình Nhữ Đình Hiền, ông làm quan trải 5 triều vua thời kỳ vua Lê – chúa Trịnh ở Đàng Ngoài, danh tiếng lẫy lừng một thời.
Với đức tính thông minh, hiếu học, người Việt sớm khẳng định được trí tuệ của mình trong buổi đầu lịch sử. Trong đó, nhiều người đã trở thành trạng nguyên nơi đất khách.
Trạng Lường Lương Thế Vinh nổi tiếng với nhiều giai thoại cho thấy ông tài trí hơn người như câu đố cân voi, đo độ dày của một tờ giấy.