Xu hướng thời trang xanh và cái chết của áo lông thú

Từng là biểu tượng của sự giàu có và địa vị, áo lông thú đang dần nhường chỗ cho những chất liệu mới khi ngành thời trang bước vào cuộc chuyển đổi xanh, đề cao phúc lợi động vật và giảm tác động đến môi trường.

Trong phần lớn lịch sử hiện đại, lông thú tự nhiên từng giữ một vị trí đặc biệt trong thế giới thời trang. Những chiếc áo làm từ lông chồn, cáo, thỏ, chinchilla hay các loài thú khác không chỉ có khả năng giữ ấm mà còn được xem là dấu hiệu của địa vị xã hội. Từ giới quý tộc châu Âu cho tới các minh tinh Hollywood, áo khoác lông từng xuất hiện như một thứ phụ kiện thể hiện sự sang trọng và quyền lực.

Nhưng hình ảnh ấy đã thay đổi nhanh chóng trong vài thập niên gần đây. Khi nhận thức của xã hội về phúc lợi động vật và biến đổi khí hậu ngày càng tăng, ngành thời trang bắt đầu phải đối mặt với một câu hỏi tưởng như rất đơn giản: liệu con người có thực sự cần giết động vật để tạo ra những bộ quần áo sang trọng?

Câu trả lời ngày càng nghiêng về phía “không”.

Một trong những bước ngoặt quan trọng của xu hướng này là sự thay đổi trong chính các thương hiệu thời trang cao cấp. Nhiều nhà mốt lớn đã tuyên bố loại bỏ lông thú tự nhiên khỏi các bộ sưu tập của mình. Những quyết định từng gây tranh luận gay gắt nay ngày càng trở nên phổ biến, cho thấy lông thú không còn được xem là biểu tượng thời thượng tuyệt đối như trước.

Sự thay đổi không chỉ đến từ các nhà thiết kế mà còn từ người tiêu dùng. Thế hệ khách hàng trẻ ngày càng quan tâm tới nguồn gốc của sản phẩm họ mua. Một chiếc áo đẹp không còn được đánh giá đơn thuần bằng kiểu dáng, chất liệu hay thương hiệu. Người mua bắt đầu đặt thêm những câu hỏi: nguyên liệu đến từ đâu, quá trình sản xuất có gây tổn hại cho môi trường hay không, người lao động có được đối xử công bằng không và liệu sản phẩm có liên quan tới việc giết hại động vật hay không?

Từ đó, khái niệm “thời trang xanh” ngày càng trở nên phổ biến.

Thời trang xanh không đơn giản có nghĩa là sử dụng màu xanh hay những chất liệu có vẻ tự nhiên. Đó là một cách tiếp cận toàn diện nhằm giảm tác động của quần áo lên môi trường trong suốt vòng đời sản phẩm, từ nguyên liệu, sản xuất, vận chuyển cho tới sử dụng và xử lý sau khi bị loại bỏ.

Trong bối cảnh ấy, lông thú tự nhiên trở thành một chất liệu ngày càng khó bảo vệ về mặt hình ảnh. Việc nuôi động vật lấy lông có thể liên quan tới sử dụng đất, thức ăn, nước, năng lượng và xử lý chất thải. Quá trình thuộc da và bảo quản da, lông cũng đòi hỏi các hóa chất nhất định. Đặc biệt, vấn đề gây tranh cãi mạnh nhất lại nằm ở khía cạnh đạo đức: những con vật bị nuôi hoặc săn bắt chủ yếu để lấy bộ lông phục vụ thời trang.

Tuy nhiên, sự biến mất của áo lông thú không đồng nghĩa với việc mọi vấn đề đã được giải quyết. Một trong những nghịch lý lớn nhất của thời trang xanh là sự thay thế lông tự nhiên bằng lông nhân tạo.

Lông nhân tạo thường được sản xuất từ các loại sợi tổng hợp có nguồn gốc hóa dầu, phổ biến nhất là polyester và acrylic. Chúng giúp giảm nhu cầu sử dụng lông động vật nhưng lại đặt ra những câu hỏi khác về môi trường. Sợi tổng hợp có nguồn gốc hóa thạch, cần năng lượng để sản xuất và có thể giải phóng các vi sợi nhựa trong quá trình giặt. Khi bị vứt bỏ, chúng cũng khó phân hủy trong tự nhiên.

Vì vậy, “không dùng lông thú” chưa chắc đã đồng nghĩa với “thời trang bền vững”.

Đây chính là nơi cuộc cách mạng vật liệu mới bắt đầu trở nên thú vị. Các nhà nghiên cứu và doanh nghiệp đang tìm kiếm những chất liệu có thể tạo ra vẻ ngoài, độ mềm và khả năng giữ ấm tương tự lông thú mà không cần giết động vật, đồng thời giảm phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch.

Một số hướng nghiên cứu tập trung vào vật liệu sinh học, sợi có nguồn gốc thực vật, vật liệu tái chế và thậm chí những vật liệu được tạo ra bằng công nghệ sinh học. Trong tương lai, một chiếc áo khoác “lông thú” có thể được sản xuất từ những nguyên liệu mà vài thập niên trước con người chưa từng nghĩ tới.

Một thay đổi quan trọng khác là sự trỗi dậy của thời trang tuần hoàn. Thay vì liên tục sản xuất quần áo mới rồi vứt bỏ, mô hình này khuyến khích sử dụng sản phẩm lâu hơn, sửa chữa, tái sử dụng, trao đổi, cho thuê và tái chế. Một chiếc áo khoác được sử dụng trong 15 hoặc 20 năm có thể có ý nghĩa môi trường rất khác so với một sản phẩm được mua chỉ để sử dụng trong một mùa.

Điều đó cũng làm thay đổi định nghĩa về sự xa xỉ. Trong thế kỷ XX, xa xỉ có thể đồng nghĩa với việc sở hữu một món đồ hiếm, đắt tiền và được làm từ vật liệu lấy từ thiên nhiên. Nhưng trong thế kỷ XXI, sự xa xỉ có thể được định nghĩa theo cách khác: một sản phẩm được chế tác tinh xảo, có tuổi thọ cao, sử dụng ít tài nguyên và không cần đánh đổi bằng sự đau đớn của động vật.

Có lẽ vì thế, “cái chết của áo lông thú” không nên được hiểu đơn giản là sự biến mất của một kiểu áo. Nó phản ánh sự thay đổi sâu sắc hơn trong quan niệm của con người về cái đẹp.

Thời trang vốn luôn thay đổi. Những thứ từng được coi là biểu tượng của sự sang trọng có thể trở nên lỗi thời khi các giá trị xã hội thay đổi. Áo lông thú có thể là một trong những trường hợp rõ ràng nhất của quá trình ấy.

Nếu xu hướng hiện nay tiếp tục, thế hệ tương lai có thể nhìn những chiếc áo lông thú tự nhiên trong bảo tàng thời trang giống như cách chúng ta nhìn nhiều tập tục xa xưa ngày nay: một dấu tích của thời đại mà con người chưa nhận thức đầy đủ về mối quan hệ giữa vẻ đẹp, môi trường và thế giới động vật.

Và có lẽ, đó mới là ý nghĩa sâu xa nhất của thời trang xanh: tạo ra cái đẹp mà không nhất thiết phải bắt thiên nhiên trả giá cho nó.

CTV

Tags: Thời trang, Bảo vệ động vật