Bên cạnh những vị vua trụy lạc, một số ông vua được nhớ tới như những người u mê, nhu nhược hoặc tàn bạo. Đáng lên án hơn cả là những vị vua luồn cúi trước ngoại bang.
Trong các câu chuyện dân gian, mỗi khi dân tộc Việt Nam gặp nguy khốn, Đức Long Quân lại ra tay giúp đỡ. Nhưng đâu là sự thực của sự giúp đỡ đó?
Có nhiều giai thoại về vị vua đầu triều Nguyễn. Thế nhưng có những giai thoại không đáng tin vì giải thích theo lối “giả tưởng” và gắn với tính cách mà người đời suy xét ở ông.
Khi lên làm phó tổng thống, mỗi sáng, ông Nguyễn Cao Kỳ vẫn tự lái một chiếc trực thăng từ nhà riêng của mình ở Tân Sơn Nhất đảo một vòng quanh Sài Gòn rồi đáp xuống bãi cỏ trước dinh Độc Lập…
Từ nhỏ đã được dạy dỗ rất chu đáo nên Từ Dụ là người thông tường kinh sử, hiểu việc nước, việc đời cũng như việc nuôi nấng dạy dỗ con cháu trong gia đình. Bà thường nhận xét những ưu điểm, khuyết điểm của từng viên quan một cách hết sức công minh.
Cũng giống như các bậc vua chúa khác, xung quanh hoàng đế Quang Trung có khá nhiều giai thoại huyền ảo, lạ lùng.
Vua Trần Thái Tông, trong giai đoạn chuyển tiếp triều đại, có lẽ lo nơi nào đó của nước có người nổi dậy chiếm ngôi nên cũng mượn tới thuật trấn yểm.
Giải oan cho nghi án thông dâm giữa vua Lê Đại Hành và thái hậu Dương Vân Nga, có một giai thoại kể về mối tình thời trẻ giữa ông và Dương thị ở Ninh Bình mà ít người biết đến.
Giấc mộng của vua Lê Thánh Tông nói lên điều day dứt, trăn trở của ông rằng phải chăng ở nước ta từng tồn tại chữ viết bản địa trước khi có chữ Hán xâm nhập vào?
Dường như số phận của cả một chế độ cũng ứng nghiệm hoàn toàn với lá số tử vi của người đứng đầu chế độ – ít nhất là trên những… giai thoại.