Trong việc viết sử, phê phán thẳng thắn, khách quan là một tinh thần vừa khó vừa quan trọng. Làm được điều ấy đòi hỏi phải có sự trung thực và tính can trường.
Lịch sử dân tộc từng xuất hiện những đế vương, danh thần kiệt xuất. Ngoài trị nước, an dân, họ còn có những câu nói thể hiện tinh thần tự cường dân tộc, được lưu danh muôn đời.
Anh hùng đánh giặc Hung Nô, tổng công trình sư của Tử Cấm Thành, ông tổ pháo binh trong lịch sử Trung Quốc… đều là những nhân tài đến từ nước Việt.
Đó là những ngôi chùa có vị trí đặc biệt trong lịch sử Việt Nam, vì nhiều lý do đã bị phá hủy hoàn toàn và không được khôi phục trở lại.
Cả ba đều sinh ra và lớn lên cùng thời kỳ. Nguyễn Trãi đã thành công và Đặng Dung đã phải tuẫn tiết. Riêng Phan Liêu đã đầu hàng giặc để làm quan.
Trong lịch sử chiến tranh giữ nước và giải phóng dân tộc, người Việt đã xây dựng riêng cho mình một nghệ thuật chiến tranh đặc biệt mà ở đó mỗi người dân đều là lính, mỗi làng bản đều là pháo đài đánh giặc.
Cuộc vây hãm thành Đông Quan, diệt và làm tan rã hai đạo quân cứu viện vào năm 1427 để lại nhiều bài học quý, đặc biệt là nghệ thuật “vây thành, diệt viện”.
Hà Tiên hai trăm năm trước là một trong những trung tâm kinh tế sôi động nhất Đông Nam Á, nơi diễn ra các tranh chấp không ngừng giữa người Việt, người Thái, người Khmer và các cộng đồng người Hoa.
Xung quanh thân thế và sự nghiệp của Lê Phụng Hiểu, có rất nhiều giai thoại mang sắc màu huyền bí, bởi ông luôn hòa quện giữa nhân vật dân gian và nhân vật lịch sử có thật.
Thiền sư Vạn Hạnh sinh ra và khẳng định vai trò lịch sử của mình trong buổi đầu xây dựng một nhà nước thật sự tự chủ, tự quyết.