Trật tự thế giới hiện nay không chỉ là khuôn mẫu, luật lệ điều chỉnh hành vi giữa các quốc gia trong quan hệ quốc tế được hình thành từ trong lịch sử, mà còn là hệ quả của sự thay đổi tương quan sức mạnh, tầm ảnh hưởng giữa các nước, nhất là các nước lớn.
Các nước bị bỏ lại phía sau trong cuộc đua phát triển kinh tế có những đặc điểm địa lý nổi bật: Họ thường nằm ở những vùng nhiệt đới, hoặc không giáp biển, hoặc cả hai…
Vai trò đặc biệt của New Delhi khi làm bạn với cả Nga và phương Tây có thể khiến nước này trở thành một bên trung gian hòa giải quan trọng.
Nơi đây đang chứng kiến cuộc tranh giành và xác lập ảnh hưởng gắt gao giữa hai cường quốc hàng đầu.
Thuyết chuyển đổi quyền lực (Power transition theory) tập trung vào phân tích mối quan hệ giữa các cường quốc trong hệ thống quan hệ quốc tế khi xuất hiện thay đổi về cán cân sức mạnh.
Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương tạo cho Ấn Độ cả những thách thức lẫn những cơ hội để vươn lên, và Ấn Độ muốn sử dụng khu vực này như một công cụ để thúc đẩy lợi ích chiến lược của mình
Cuộc chiến Ukraina đã làm thay đổi hoàn toàn châu Âu đặc biệt là cường quốc Đức. Nước Đức đã trở thành một vệ tinh kinh tế trong cuộc Chiến tranh Lạnh Mới của Mỹ với Nga, và phần còn lại của hai lục địa Âu – Á.
Là khu vực có vai trò quan trọng trong việc định hình trật tự thế giới thế kỷ 21, Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương đã, đang là điểm đến và triển khai chiến lược của các nước lớn.
Nếu NATO tiếp tục “lấn sân” không gian hậu Xô Viết, vượt qua “lằn răn đỏ” của Nga thì gần như chắc chắn, một cuộc xung đột mới -“chiến tranh Lạnh phiên bản 2.0” sẽ nổ ra và có thể gây ra hậu quả khôn lường.
Việc Chiến tranh Lạnh chấm dứt đã làm xói mòn những luận giải của cả chủ nghĩa tự do và chủ nghĩa hiện thực. Tình hình đó tạo điều kiện cho sự nổi lên của một trường phái mới: chủ nghĩa kiến tạo (constructivism).