Chín năm kháng chiến chống thực dân Pháp (1945-1954) là thời gian định hình những bài hát được gọi bằng tân nhạc, mới ra đời trong trào lưu âm nhạc cải cách chưa đầy một thập niên trước đó.
Cuộc giải phóng Thủ đô năm 1954 xét ở nhiều mặt có nhiều nét tương đồng đến đáng ngạc nhiên với cuộc giải phóng Thăng Long thế kỷ 15.
Ngày giải phóng thủ đô 10/10/1954, cả Hà Nội như bừng tỉnh trong niềm vui của mọi tầng lớp nhân dân cùng sắc màu tươi thắm của lá cờ độc lập.
Sau khi giành độc lập, chính quyền cách mạng non trẻ phải đối mặt với hàng chục phe phái chống phá và hơn 300.000 quân nước ngoài chiếm đóng.
Là người Việt Nam, có lẽ không ai không biết bài hát “Cùng nhau đi hồng binh”, ít nhất là đã nghe một vài lần: “Cùng nhau đi hồng binh / Đồng tâm ta đều bước / Đừng cho quân thù thoát / Ta quyết chí hy sinh…”.
Trận Nà Sản là trận đánh lớn giữa Việt Minh và Pháp, và là sự khởi đầu cho “chiến thuật con nhím” của người Pháp. Trận này quân Pháp thắng. Việt Minh tổn thất nặng nề, nhưng đã tích lũy được những bài học lớn…
Nước Việt Nam Dân chủ Cộng hoà ra đời chưa được bao lâu, thực dân Pháp đã trở lại xâm lược nước ta. “Không chịu mất nước, không chịu làm nô lệ”, quân dân ta đã anh dũng chiến đấu chặn tay quân xâm lược.
Khi biết tin Pháp chọn Điện Biên Phủ, cụ Hồ chỉ thẳng vào chiếc mũ đang lật ngửa – ví như một thung lũng sâu và rộng, cụ nói: “Quân Pháp sẽ bị chôn sống ở đây”.
Vì sao Điện Biên Phủ – địa danh nằm cách xa khu căn cứ của Pháp và Việt Minh – lại trở thành điểm quyết chiến kết thúc cuộc giao tranh giữa ta và địch?
Vụ nổ khối bộc phá khổng lồ đã xóa sổ một đại đội quân Pháp, giải tỏa thế bế tắc trong trận đồi A1 – trận đánh có ý nghĩa quyết định cho số phận của Tập đoàn cứ điểm Điện Biên Phủ.