Một số điều cần biết về tài nguyên khoáng sản

Nằm trên bản lề của 2 vành đai kiến tạo và sinh khoáng cỡ lớn của hành tinh: Thái Bình Dương và Địa Trung Hải, nên tài nguyên khoáng sản của nước ta phong phú về chủng loại và đa dạng về loại hình.

Tầm quan trọng của tài nguyên khoáng sán

Trữ lượng tài nguyên khoáng sản có ảnh hưởng lớn đến tiềm năng kinh tế của một đất nước. Một số công dụng của khoáng sản như làm vật liệu xây dựng, máy bay, xe máy (nhôm, sắt), làm dây điện và các thiết bị điện, các phương tiện thông tin (đồng), làm ắc quy, sơn, hợp kim, chất phụ gia cho nhiên liệu (chì), kỹ thuật chụp ảnh, hợp kim để hàn, tiền, kỹ thuật chữa răng, trang sức (bạc). Ngoài ra khoáng sản còn giúp cho sinh vật sinh trưởng và phát triển.

HIện trạng tài nguyên khoáng sán thế giới

Dấu hiệu về khan hiếm được nghiên cứu nhiều từ những năm 70. Nếu dựa vào trữ lượng kinh tế và mức tiêu dùng của năm 1974, hầu hết các khoáng chủ yếu chỉ dùng trong vài chục năm trừ phosphat và Fe. Nếu căn cứ vào trữ lượng kỹ thuật, số năm sử dụng tăng đến hàng trăm, thậm chí hàng ngàn năm. Nếu căn cứ vào ngưỡng kỹ thuật, thì dự trữ của tất cả các khoáng đến hàng triệu năm nữa.

Từ những năm 70 đến nay, trữ lượng kinh tế của một số kim loại tăng hơn tốc độ sử dụng, nhờ đó tỉ lệ sử dụng trong trữ lượng có giảm xuống (bôxít, thiết, Zn). Nhiều kim loại còn lại có tốc độ sử dụng nhanh hơn tốc độ tăng của trữ lượng kinh tế, trữ lượng kinh tế giảm so với năm 1970.

Mức dùng Cu và Pb tăng nhiều nhất, trữ lượng có thực ngày càng giảm. Dự đoán, Au, Ag sẽ cạn kiệt trước, rồi tới Cu, Al, coban.

Chỉ số cạn kiệt dựa trên ước tính trữ lượng và tài nguyên tái tạo
Khoáng Mức tăng nhu cầu hàng năm (%) Trữ lượng được xác định & ước tính (tấn) Chỉ số cạn kiệt theo trữ lượng ước tính năm 2100 (năm) Chỉ số cạn kiệt theo tài nguyên tái tạo ước tính năm 2100 (năm)
Crom 3,3 1,1 12
Coban 2,8 5,4 150 36
Mn 2,7-3,3 2,8 120 18
Mo 4,5 2,1 249 5
Ni 4,0 2,1 152 35
Titan 3,8 7,1 102 38
Tungsten 3,4 6,8 236 11
Zn 2,0 3,3 581 37

(nguồn: Goeller và Zucker (1984). Theo David Pearce, Environmental Economics, London 1986)

Tác động của việc khan hiếm tài nguyên khoáng sản

Giá tài nguyên không tái tạo sẽ luôn tăng trong quá trình sử dụng, đặc biệt khi khan hiếm xuất hiện thì phát sinh các hoạt động khai thác và sử dụng hợp lý: khuyến khích tăng hiệu suất và thay thế sử dụng (dùng sợi quang học thay đồng trong viễn thông …).

Giá khoáng và những sản phẩm từ khoáng thường bị nhà nước can thiệp, nên giữ giá thấp (giá điện ở các nước phát triển bằng 1/3 chi phí cung cấp và ½ chi phí này ở các nước phát triển), nhà nước phải trợ giá, đã tác động không tốt đến chi phí kinh tế lẫn môi trường (tăng tốc độ khan hiếm nhưng không khuyến khích đầu tư vào các công nghệ mới, tạo ra những sản phẩm thay thế sạch hơn …).

Môi trường-thường ít được chú ý: đốt cháy các nhiên liệu trong quá trình tạo năng lượng là nguyên nhân chủ yếu gây ô nhiễm không khí; CO2 gây hiệu ứng nhà kính…

Tài nguyên khoáng sản Việt Nam

Nằm trên bản lề của 2 vành đai kiến tạo và sinh khoáng cỡ lớn của hành tinh: Thái Bình Dương và Địa Trung Hải, nên khoáng sản của nước ta phong phú về chủng loại và đa dạng về loại hình.

  • Trữ lượng: sắt 700 triệu tấn, bôxít 12 tỉ tấn, crôm 10 triệu tấn, thiếc 86 ngàn tấn, apartit 1,4 tỉ tấn, đất hiếm 10 triệu tấn. Than, đá quý, chì kẽm, antimonan .. cũng có trữ lượng khá.
  • Hạn chế về kỹ thuật và vốn đầu tư cùng với hoạt động thăm dò khoáng còn yếu làm cho nhiều loại khoáng chưa xác định được trữ lượng, đặc biệt là trữ lượng kinh tế.
  • Trữ lượng kim loại không nhiều, khoáng nhiên liệu và phi kim thuộc loại khá. Đứng thứ 6 trong Châu Á-Thái Bình Dương, đứng thứ 3 trong khu vực Đông Nam Á về dầu khí.
  • Quản lý ngành năng lượng và khoáng sản còn phân tán và thiếu phối hợp chặt chẽ, thiếu quy hoạch khai thác, khai thác bừa bãi làm tổn thất tài nguyên, ô nhiễm môi trường.
  • Chi phí khai thác thường cao do đa số các mỏ khoáng tập trung ở vùng đồi núi, công cụ sử dụng lạc hậu …
  • Khả năng về dầu khí sẽ tăng lên (hơn Brunei) khi hoạt động thăm dò tiến triển, đặc biệt là lượng khí thiên nhiên.

Theo VOER.EDU.VN

Tags: