Lời tiên tri của Đại tá Gaddafi về số phận Libya đã trở thành sự thật

Libya sau cái chết của Gaddafi đã trở thành “Somalia ở Địa Trung Hải” đúng như lời nhà lãnh đạo này từng dự đoán lúc còn sống.

Trong 3 năm qua, Libya tiếp tục là một trong những điểm nóng nhất trên bản đồ thế giới. Đất nước này đã trải qua 6 lần thay thế chính phủ kể từ khi Đại tá Muammar Gaddafi bị lật đổ, nhưng vẫn không có hiến pháp. Hàng ngàn người Libya buộc phải trốn ra nước ngoài. Các xung đột tôn giáo, dân tộc, ủng hộ và phản đối Gaddafi vì dầu mỏ và quyền lực vẫn tiếp diễn.

Theo Lenta, Libya sau cái chết của Gaddafi đã trở thành “Somalia ở Địa Trung Hải” đúng như lời nhà lãnh đạo này từng dự đoán lúc còn sống. Libya đang chìm dần vào hỗn loạn khi hệ thống cân bằng mà Gaddafi tạo ra trong 42 năm cầm quyền bị phá vỡ.

Sự rối loạn ở Libya hiện nay đã khiến nhiều người phương Tây phải thừa nhận rằng Gaddafi từng là một nhà lãnh đạo khéo léo và đặt ra câu hỏi rằng liệu sự lật đổ chính quyền này nhanh chóng có thực sự mang lại sự “giải phóng” cho người dân Libya?.

Tháng 3 năm 2011, một tháng sau khi bùng nổ cuộc nội chiến ở Libya, Pháp và Anh can thiệp. Theo sáng kiến của họ, lực lượng NATO đã hỗ trợ quân nổi dậy. Theo nhiều phương tiện truyền thông Libya, nếu không có sự can thiệp của phương Tây, Gaddafi đã có thể đè bẹp các cuộc nổi loạn.

Sau đó, thế giới cảm thấy nhẹ nhõm và xem rằng nhiệm vụ này được hoàn tất, lực lượng NATO rời Libya.

Nhưng theo nhà phân tích chính trị người Nga George Mirsky, các nước phương Tây đã tính toán sai lầm: “Người châu Âu và người Mỹ nhận ra rằng họ đã sai, nhận ra rằng không lật đổ Gaddafi sẽ tốt hơn. Sản xuất dầu đã giảm mạnh sau đó. Nó bật ra rằng tất cả những gì họ làm đã trở thành vô ích. Các nước phương Tây quay lưng lại với Libya. Xét cho cùng, đất nước này là không có giá trị tốt cho họ. Về mặt địa lý, nó không thể ảnh hưởng đến các sự kiện ở Syria, Palestine, Israel. Vì vậy, chỉ cần quên nó đi”.

Bây giờ phương Tây cũng không muốn giúp hòa giải các bên tham chiến. Trong tháng 7/2014, Thủ tướng Abdullah Abdulrahman Al-Thani yêu cầu sự giúp đỡ từ cộng đồng quốc tế và NATO, yêu cầu khởi động các cuộc không kích chống lại quân nổi dậy. Nhưng thay vì đáp ứng, các nước phương Tây đã lệnh cho các nhà ngoại giao của mình ở Libya vội vã đóng gói hành lý. Ngoại trưởng Đức gọi tình hình “không thể đoán trước và cực kỳ không chắc chắn.” Chính phủ Pháp kêu gọi công dân của mình rời khỏi Libya càng sớm càng tốt. Mỹ, Pháp, Tây Ban Nha, Canada, cũng như Nga và Trung Quốc đóng cửa Đại sứ quán ở Tripoli.

Việc chuyển đổi từ chế độ độc tài đến dân chủ đã không thành công. Trong phe chiến đấu chống lại Gaddafi giờ cũng không thể tìm thấy một ngôn ngữ chung. Trong ba năm qua, trong Quốc hội chung (INC) là một cuộc đấu tranh giữa đảng “Anh em Hồi giáo”, đảng Công lý và xây dựng, Liên minh thế tục của Lực lượng Quốc gia (ANS).

Hiện Libya được chia thành các khu vực ảnh hưởng, mỗi một khu vực trong số đó được điều khiển bởi các đơn vị vũ trang không tuân theo chính quyền trung ương. Các nhóm vũ trang này sống bằng nguồn thu từ buôn lậu vũ khí, ma túy và rượu.

Một Libya tan rã là một mối đe dọa địa chính trị cho cả châu Âu, Trung Đông và cả châu Phi. Mối quan tâm nghiêm trọng của các nước láng giềng là thực tế rằng Libya đang biến thành một trung tâm Hồi giáo của khu vực, nơi những kẻ cực đoan tìm đến trú ẩn chờ thời cơ tấn công các nước khác.

Trong tháng Bảy, trên biên giới Libya các tay súng đã giết chết 21 binh sĩ Ai Cập. Cựu Bộ trưởng Ngoại giao Ai Cập Amr Moussa cho rằng, trong trường hợp tình hình diễn biến xấu đi, nước này sẽ bị buộc phải đưa quân vào Libya.

Theo báo cáo của các phương tiện truyền thông Mỹ, Ai Cập và các tiểu vương quốc Ả Rập thống nhất tiến hành một loạt các cuộc không kích chống lại các nhóm Hồi giáo vũ trang ở Tripoli.Tuy nhiên, các nước phương Tây đã cảnh báo Cairo và Abu Dhabi không được can thiệp vào tình hình ở Libya vì cho rằng điều này “chỉ làm trầm trọng thêm sự chia rẽ ở quốc gia này.

Một vấn đề lớn đối với EU là Libya cũng trở thành một quốc gia quá cảnh cho người di cư bất hợp pháp từ châu Phi và Trung Đông đến châu Âu. Dòng người nhập cư đạt đến một mức khổng lồ. Nếu Gaddafi đã thành công trong việc sử dụng các biện pháp khắc nghiệt để kiểm soát tình hình, chính phủ hiện tại không có thời gian và không có đủ nguồn lực để làm điều đó.

Tìm ra được cách thức giúp Libya thoát khỏi tình trạng này không phải dễ dàng. Xây dựng một nhà nước dân chủ ở Libya cũng rất khó. Chế độ độc tài cũng vậy vì không có nhà lãnh đạo có uy tín trên phạm vi cả nước, khó có khả năng tập hợp người dân địa phương. Có thể là một nhà nước có chủ quyền đã tồn tại hơn 60 năm qua, sẽ sớm biến mất.{module [601]}

Theo GIÁO DỤC VIỆT NAM

Tags: ,